ÖNSÖZ

“The Real EXAM DICTIONARY” For KPDS & ÜDS & LYS-5 & KPSS & PROFICIENCY & TOEFL” yılda 2 kez yapılan KPDS, 2 kez yapılan ÜDS, 1 kez yapılan LYS-5, 1 kez yapılan KPSS sınavının İngilizce bölümü ve istediğiniz zaman girebileceğiniz TOEFL sınavlarına girecek adaylar ve öğrenciler için bilinen sözlük formatları dışında hem sözlük hem de kelime alıştırma kitabı olarak tasarlanarak sizlere sunulmuştur. Geçmiş yıllarda yapılan sınavlar taranarak ve en çok geçen kelimelerin analizi yapılarak hazırlanan bu sözlük ve kelime alıştırma kitabı KPDS, ÜDS, LYS-5, KPSS ve TOEFL gibi sınavlara girecek bir adayın mutlaka bilmesi gereken kelimeleri, phrasal verb’leri, preposition’ları vs. kapsamaktadır.

Kelime bilgisinin en büyük problem olduğu bu tür sınavlar için çeşitli kitaplarda sunulan ve liste şeklinde, bazen eş anlamlılarıyla verilen bölümler malesef doğru kelime öğrenme yöntemleri değildir. Adaylar sınavlara girmeden önce “en azından bu listelere bakayım ve öğrenebildiğim kadarını öğreneyim” zihniyetiyle bu tür kaynaklardan faydalanmaktadırlar; ancak bu sadece geçici bir çözüm oluşturmaktadır. Sınavdan hemen önce ezber yöntemiyle öğrenilen bir grup kelime sınavdan hemen sonra unutulmaktadır; ya da listede verilen kelime sınavdaki cümlede başka bir anlam taşımaktadır. Bu nedenle bu tür bir kelime öğrenme yöntemi kesinlikle yanlıştır ve zaman kaybıdır.

Bu sözlükte ve kelime alıştırma kitabında görebileceğiniz üzere, bizim kelime öğretme anlayışımız sadece kelime bazında ya da listeler şeklinde değildir. KPDS, ÜDS, LYS-5 ve KPSS (İngilizce) gibi sınavlar “synonym (eş anlam)” bilgisi üzerine kurulu sınavlardır. Bir kelime öğrenildiğinde o kelimeyi oluşturan ön ekleri, son ekleri, o kelimenin eş anlamlısını ve zıt anlamlısını da beraberinde öğrenmek en doğru yöntemdir. Ayrıca öğrenilen kelime mutlaka ama mutlaka bir cümle içerisinde görülmeli, zaman zaman bu cümlenin çevirisi yapılmalı ve kelime içinde bulunduğu cümledeki anlamıyla öğrenilmeli, eğer ezber yapılacaksa kelime ve Türkçe karşılığı değil, o kelimenin içinde bulunduğu üç dört kelimelik bir cümlecik ya da cümle ezberine gidilmelidir. Bir kelimenin birden fazla synonym’i olabileceği için, bu kelimenin eş anlamlıları her cümlede aynı anlamı vermemektedir; bu nedenle eş anlamlı kelimelerin de içinde bulunduğu cümleler de analiz edilmelidir. Kelime öğreniminde önemli olan bir diğer etken sürekli olarak okumaktır ve öğrenilen kelimelerin geriye dönük tekrarıdır. Eğer tekrar ve cümle içinde kullanım olmazsa kelime öğrenimi kalıcı olamaz. Kelime çalışması yaparken en kısa zaman içinde en fazla kelimeyi kalıcı olarak öğrenmeyi amaçlamak en doğru yöntemdir. Bu nedenle en önemli yöntem doğru kaynaklardan çokça okumaktır.

KPDS, ÜDS, LYS-5, KPSS ve TOEFL için hazırlanan sözlüklerden ya da benzer kelime çalışma kitaplarından bu sözlüğü farklı kılan özellik, sınavlarda sıklıkla geçen kelimeleri içermesi, her kelime için kelimenin eş anlamlıları, zıt anlamlıları ve Türkçe karşılığının verilmesidir. Ayrıca kelime mutlaka bir cümle içerisinde kullanılmıştır ve cümlenin Türkçe çevirisi de hemen altında verilmiştir. En alt kısımda da kelimenin isim, sıfat, zarf ya da fiil halleri de bulunmaktadır. Bu sayede, bir kelime öğrenirken öğrendiğiniz kelime sayısı eş ve zıt anlamlıları ile birlikte artmaktadır; ayrıca cümle içerisinde görmeniz o kelimeyi daha anlamlı hale getirmektedir ve o kelimenin aldığı edatları da öğrenmenizi kolaylaştırmaktadır. Verilen cümlenin çevirisi sayesinde ise o cümlede bulunan diğer kelimelerin de anlamı sizlere sunulmuştur. Hatta, cümlede geçen dil bilgisi yapılarına bile dikkat etmeniz dil bilgisi için de faydalı olacaktır.

“THE REAL EXAM DICTIONARY” FOR KPDS & ÜDS & LYS-5 & KPSS & PROFICIENCY & TOEFL”

KAÇ BÖLÜMDEN OLUŞUR VE NASIL KULLANILMALIDIR?

• I. BÖLÜM: KELİMELER VE ALIŞTIRMALAR

• KPDS, ÜDS, LYS-5, KPSS ve TOEFL sınavlarında en sık geçen kelimelerden oluşmaktadır. Bu kelimeler listeler halinde verilmemiştir. Tek bir kelime için format aşağıdaki gibidir.

ABANDON

Kelime → Vocabulary Item : Abandon (v)

Türkçe karşılığı → Turkish Definition : Terketmek, bırakmak, vazgeçmek.

Örnek cümle 1 → Example sentence 1) : She had abandoned painting.

Cümle çevirisi → Translation : Resim yapmayı bıraktı.

Örnek cümle 2 → Example sentence 2) : The party abandoned some of its policies.

Cümle çevirisi → Translation : Parti bazı politikalarından vazgeçti.

Eş Anlamlıları → Synonym : Give up, leave, desert, forsake

Zıt Anlamlıları → Antonym : Keep, retain, continue, maintain.

Farklı formlar → Part of speech : Abandonment (n.); abandoned (adj.)

Kelimelerin liste olarak verildiği benzer kaynaklarda sadece “abandon: bırakmak” şeklinde geçen ifade malesef bu kelimeyi doğru ve kalıcı şekilde öğrenmenizi sağlamaz. Yukarıdaki örnek cümlelerde gördüğünüz gibi aynı kelime bir cümlede “bırakmak”, diğer cümlede ise “vazgeçmek” olarak çevrilebilir. Bu nedenle “synonym” yani eş anlamlara dikkat etmek ve cümle içerisinde kelimeyi değerlendirmek çok önemlidir. Ayrıca her bir kelime için verilen örnek cümleler ve çevirileri kelimeleri cümle içerisinde öğrenmenizi kolaylaştıracaktır.

• Her harf sonunda verilen kelime pekiştirme alıştırmaları:

Kelimeleri kalıcı şekilde öğrenebilmenin bir diğer yolu öğrendiğiniz kelimeleri mutlaka bir cümle içerisinde görmek ya da yeni cümleler oluşturmaktır. Ya da belli alıştırmalar içerisinde uygulama yapmak iyi bir pekiştireç olacaktır. Ayrıca kelimeleri hatırlarken eş anlamlıları ile birlikte hatırlamak da etkili bir yöntemdir. Bu nedenle, sizlere sunduğumuz sözlük içerisinde her harften sonra cümle içerisinde boşluk doldurma alıştırmaları ile bir kelimeyi eş anlamlısı ile eşleştirme alıştırmaları da öğrendiğiniz kelimeleri hem pekiştirmenizi hem de yeni kelimeler öğrenmenizi sağlayacaktır. Her harften sonra bulacağınız alıştırma formatları aşağıdaki gibidir:

Örneğin A harfi bitiminde öncelikle cümle içerisinde boşluk doldurma alıştırmaları bulunmaktadır ve 5 kelime için cümleler verilmiştir.

abducted (v) ability (n) abolished (v) abandoned (v) aboard (prep)

1. We found a cat that had been [_______________] by its owners when they moved away.

2. A rich businessman was [_______________] at gunpoint by four masked men who are asking for one million dollars for his safe return.

3. She has a natural [_______________] in sports, and seems to do well in any sport she tries.

4. The young boy climbed [_______________] the boat and sat down.

5. The death penalty was [_______________] in this country about 50 years ago.

Yukarıda görmüş olduğunuz alıştırmada, cümleler içerisinde kelimeleri yerleştirirken cümledeki gramer yapılarına da dikkat edilmelidir. Örneğin yukarıda verilen “abandon” kelimesi yalın halde fiil olarak kullanılmaktadır; ancak cümlede edilgen bir anlam olduğu için “V3” şeklinde yukarıda verilmektedir. Bir başka cümlede “abandoned” kelimesi “sıfat” olarak “terkedilmiş” anlamı vererek de kullanılabilir; bu nedenle cümlelerdeki gramer yapılarına ve anlama da dikkat etmenizi önermekteyiz. Her harf sonunda bu şekilde verilmiş bir alıştırma yapmanız hem öğrendiğiniz kelimeleri pekiştirmenizi hem de yeni kelimeler ve gramer yapıları görmenizi sağlayacaktır.

• Her harf sonunda verilen eş anlamlı kelimeleri eşleştirme alıştırmaları:

Kelimeleri tekrar etmek daha öncede değindiğimiz gibi önemli bir öğrenme yöntemidir. Öğrendiğiniz kelimeleri tekrar ederken “synonym” yani “eş anlamlıları” ile birlikte tekrar etmek her zaman faydalıdır. Bu nedenle size sunduğumuz kelimeleri ve eş anlamlılarını pekiştirmek amacıyla her harf sonunda boşluk doldurma alıştırmalarından sonra aşağıdaki şekilde alıştırmalar verilmiştir.

1. Abandon a. sudden

2. Abate b. be plentiful

3. Abduct c. put an end

4. Abhor d. certain

5. Abide by e. take smb illegally

6. Ability f. give up

7. Abolish g. diminish

8. Abound h. detest

9. Abrupt i. skill

10. Absolute j. obey

Yukarıda görmüş olduğunuz alıştırmaları yapmak sizlerin kelimeleri Türkçe karşılıkları ile değil İngilizce eş anlamlılarıyla hatırlamanızı sağlamaktadır.

• II. BÖLÜM: PHRASAL VERBS VE ALIŞTIRMALAR

• Phrasal verbs

Sınavlarda zorluk çekilen bir diğer kavram “phrasal verb”lerdir. Sizlere sunduğumuz bu sözlük içerisinde en sık çıkan kelimeler ve kelime alıştırmalarından sonra en sık kullanılan “phrasal verb’ler de verilmektedir. Phrasal verb’ler de aynen kelimelerde olduğu gibi Türkçe karşılıkları ve bir cümle ile verilmektedir. Yapılması gereken mutlaka verilen cümle içerisinde “phrasal verb’leri” değerlendirmektir. Ayrıca bu yapıları da pekiştirmek amacıyla boşluk doldurma alıştırmaları “phrasal verb” sözlüğünden sonra verilmiştir. Bu bölüm ise öğrendiğiniz kelimeleri pekiştirmenizi sağlayacaktır.

Yukarıda görmüş olduğunuz gibi “act up” phrasal verb’ü öncelikle İngilizce açıklaması ile, hemen yanında Türkçe karşılığı ve yanında bir cümle ile beraber kullanılmıştır. Tüm yapılar verildikten sonra ise her phrasal verb için ayrı boşluk doldurma alıştırmaları da aşağıdaki formatta olduğu gibi uygulama yapmanız amacıyla verilmiştir.

Bring + Prepositions

along around away back into on out over through up

1. His heart attack was brought _____by too much stress at work.

2. I didn't realize he had gotten divorced. I'm so embarrassed - I wish I hadn't brought _____his wife at the party.

• III. BÖLÜM: PREPOSITIONS (EDATLAR)VE ALIŞTIRMALAR

Sınavlarda zorluk çekilen ve öğrenilmesi zor olan bir diğer kavram “fiillerin, sıfatların, isimlerin vs. beraber kullanıldıkları edatlardır. Bu edatları bilmek çoğu zaman doğru yanıta ulaşmayı kolaylaştıracaktır. Bu nedenle sık çıkan kelimeler ve phrasal verb’lerden sonra kelimelerin beraber kullanıldıkları edatları içeren bir bölüm de bu kaynağı benzer kaynaklardan farklı kılan bir diğer özelliktir. Genel formatta olduğu gibi bu yapılar da Türkçe karşılıkları ve bir cümle ile bareber örneklendirilmiştir. Fiillerle, sıfatlarla ve isimlerle beraber kullanılan edatlar verilmeden önce edatları daha iyi anlayabilmek için öncelikle edatlar ayrı ayrı çok ayrıntılı şekilde teker teker örneklerle, cümle ve Türkçe çevirilerle birlikte açıklanmıştır. Örneğin “about” edatının İngilizce’deki tüm anlamları, “be about to” gibi oluşturduğu yapılar vs. ayrıntılı şekilde ve bütünsel bir yaklaşımla ele alınmıştır. Bu nedenle, öncelikle bu kısmı iyi bir şekilde analiz etmenizi ve daha sonra fiillerle, sıfatlarla ve isimlerle beraber kullanılan edatları çalışmanızı önermekteyiz.

Edatlar ayrı ayrı açıklandıktan sonra öncelikle fiillerle beraber kullanılan edatlar verilmiştir. Format aşağıda olduğu gibidir:

Yukarıda görmüş olduğunuz gibi “suçlamak” anlamına gelen “accuse” fiili “of” edatı ile birlikte kullanılmaktadır ve bu kullanım bir cümle ile de örneklendirilmiştir.Yukarıdaki cümle herhangi bir sınavda karşınıza çıksa ve kelime kısmı boş bırakılmış olsa; ve seçeneklerde “accuse” fiilinin eş anlamlıları olan “blame (for)” ve “charge (with)” kelimeleri de bulunsa doğru yanıta sadece “edat” yardımıyla ulaşabilirsiniz. Bu nedenle fiillerin, sıfatların vs. beraber kullanıldıkları edatları da bilmek gerekmektedir.

Bu bölümden sonra bu yapıları pekiştirmek için alıştırmalar da aşağıdaki formatta olduğu gibi sunulmuştur. Bu tür alıştırmalar bu kaynağı hem sözlük hem de bir alıştırma kitabı haline getirmektedir.

Ayrıca phrasal verb oluşumları ile beraber kullanılan edatlar da aşağıdaki formatta olduğu gibi Verb + Prep. Dictionary devamında verilmiştir. Bu yapılar da sınavlarda bol bol geçen ve bilinmesi gereken yapılardır.

Devamında ise yine aynı formatta ve aşağıda gördüğünüz gibi sıfatlarla beraber kullanılan edatlar sizlere sunulmuştur.

Sıfatlarla beraber kullanılan edatlardan sonra bu kullanımlarla ilgili alıştırmalar da verilmektedir. Böylece öğrendiğiniz yapıları belli alıştırmalarla pekiştirebilirsiniz.

Adj+prep sözlüğümüzden sonra ise isimlerle beraber kullanılan edatların olduğu kısım

( Noun + prep) yine aynı formatta aşağıdaki gibidir:

Diğer tüm yapılarda olduğu gibi bu bölümden sonra da öğrenmenizi kolaylaştıracak alıştırmalar da aşağıdaki formatta verilmektedir.

Ayrıca, sınavlarda bol kullanılan diğer yapılar da “be + prep.collocations” başlığı altında diğer önemli yapılar gibi yine Türkçe karşılıkları ile birlikte verilmiştir.

Kitabımızın 3. bölümü olan bu bölümde karşınıza çıkabilecek tüm edatlar ve edatlarla birlikte oluşturulmuş yapılar ayrıntılı bir şekilde sunulmuştur.

• IV. BÖLÜM: ÖN EK VE SON EKLER

Kelime çalışırken dikkat edilmesi gereken bir diğer konu ise belli eklerin ne anlama geldiğini bilmektir. Bu bilgi karşınıza çıkacak kelimelerin net anlamını bilmemenize rağmen anlamını tahmin etmenizi kolaylaştıracaktır. Örneğin “cide: “ölüm” anlamına gelmektedir ve karşınıza çıkacak “suicide” ya da “genocide” gibi kelimelerin anlamlarını tahmin etmenizi kolaylaştıracaktır. Nitekim “suicide: intihar”, “genocide: soykırım” anlamına gelen kelimelerdir ve “ölüm” kavramı içerirler. Örneğin “post” ön eki “sonra” anlamını vermektedir ve “post-war years” ifadesinin “savaş sonrası yıllar” anlamına geldiği bu şekilde tahmin edilebilir. Bu tür çıkarımları yapmanızı kolaylaştıracak ekler de sizlere bu bölümde Türkçe karşılıkları ve örnek kelimeleri ile birlikte sunulmuştur.

• V. BÖLÜM: TEST YOURSELF SECTION

Sözlüğümüzün son kısmında ise KPDS, ÜDS ve LYS-5 sorularını içeren 50’şer sorudan oluşan dört çoktan seçmeli test bulunmaktadır. İlk iki test kelime sorularını, üçüncü test phrasal verbs sorularını ve son test ise prepositions sorularını içermektedir; böylece bu kaynak içersinde öğrendiğiniz kelimeleri birinci ve ikinci bölümde “boşluk doldurma” ve “eşleştirme” alıştırmaları ile, son bölümde ise “çoktan seçmeli” sınav formatındaki sorularla pekiştirebilirsiniz.

“The real EXAM DICTIONARY” yaklaşık bir senelik uzun bir çalışmanın sonucu KPDS, ÜDS, LYS-5 gibi sınavlar çok iyi analiz edilerek sizlere sunulmuştur. Sınavlarda karşılaşılabilecek kelime, edat vs. gibi tüm yapıların sistematik biçimde sergilenmesi bu çalışmanın özünü oluşturmuştur ve bu yapılar hiç bir kaynakta verilmeyen bir zenginlikte sunulmuştur. Kaynak bundan sonra yapılacak sınavlar içerisindeki kelimeler de göze alınarak daha da genişletilecektir. Faydalanmanız dileğiyle…

Bu süreç içerisinde bu kaynağın ortaya çıkmasında emeği geçen ve sürekli bizleri teşvik eden Ahmet Taşpınar synonym alıştırmalarına katkıda bulunan Erkan Önler, Türkçe çevirilerde bizlere yardımcı olan ODTÜ Modern Diller Bölümü Öğretim Görevlisi Hakan Özdemir ve çeviri düzeltmelerinde emeği geçen Hacettepe Üniversitesi Mütercim Tercümanlık Bölümü öğrencileri Ayten Gündöner ve Gökçen Usman, genel düzeltme okumalarını yapan ODTÜ İngilizce Öğretmenliği öğrencisi Duygu Bayram hepinize sonsuz teşekkürler. Manevi anlamda hiçbir zaman desteğini eksik etmeyen Hayri amcamız, English Exam Center çalışanları ve öğrencilerimiz, sizlerin de desteğine layık olmaya çalışacağız. Ayrıca, üniversite hayatımız boyunca bizlere yardımcı olan ve yol gösteren ODTÜ İngilizce Öğretmenliği Bölümü hocalarımıza da tekrar saygılarımızı iletmekteyiz.